බට නලාව

පසු ගිය සිකුරාදා රැයේ පන්නලාල් ඝෝෂ් ගේ මියුරු බටනලා වාදන දෙකක් අසන්නට ලැබුණා. චෞර සියාගේ සෙයින් ඔහුගේ වැයුම් ද හැඟුම්බර යි. වරෙක ඒ බටනලාවෙන් නැඟුණු රිද්මය මිනිස් ඉකි බිඳුමකට සම වුණා.”

ඉහත සඳහන් වැකි කිහිපය උපුටා ගන්නා ලද්දේ අපගේ 1992 දින සටහන් පොතිනි. ඒ එම වර්ෂයේ ජනවාරි 05 වැනි දින තැබූ දින සටහනින් කොටසකි. සමන් සිත්තරා ද බටනළාවට අතිශයින් ප්‍රිය කෙළේ ය. ඔහුට යම් ප්‍රමාණයකට බටනළා වාදනය කිරීමේ හැකියාව ද විය.

ප්‍රවීණ සංගීතවේදී අනිල් මිහිරිපැන්නයන් වෙතින් බටනළා වාදනය උගත්, එවක අප සමඟ හොරණ විද්‍යාරත්නයේ සේවය කළ දැන් ජීවතුන් අතර නැති ගුණරත්න බණ්ඩා සහෘදයා ද හොඳ බටනළා වාදකයෙක් විය. දිනක් අප ගෙදරට ආ ගුණරත්න, එදින එහි නැවතී මධ්‍යම රාත්‍රිය ද පසුවන තෙක් මියුරු බටනළා වාදන ඉදිරිපත් කළා අපට මතකය. එදින ඔහුගේ බටනළා මිහිර විඳගත් උපරිම සහෘදයා වූයේ අප නොව සමන් සිත්තරා ය.

1995 ඔක්තෝබර් 08 වැනිදා සමන් සිත්තරාගේ කායික අභාවය සිදු විය. ඔහු කලින් දිනක රාත්‍රියේ නින්දට ගියේ ද මියුරු බටනළා වාදනයක් අසමිනි. ඒ භාරතීය ප්‍රවීණ සංගීතවේදී චෞර සියාගේ ‘මිටියාවතේ ගීතය යි” ආචාර්ය ඊ. ඩබ්ලිව්. අදිකාරම් මහතා ද එයට ඉතා ප්‍රිය කෙළේ ය.

ඒ මියුරු බටනළා වාදනය රැගත් ශ්‍රව්‍ය පටය අපට ලැබුණේ අපගේ ආචාර්යවර මහාචාර්ය මහින් පලිහවඩන මහත්මා වෙතිනි. පසුකලෙක අපට හඳුනා ගැනීමට ලැබෙන, සෞන්දර්ය කලා විශ්වවිද්‍යාලයේ ජ්‍යෙෂ්ඨ කථිකාචාර්යවරයකු වශයෙන් සේවය කරන දක්ෂ බටනළා වාදකයකු වන කුමාර ලියනගේ සහෘදයා චෞර සියාගේ ස්වර මාධුර්යය ගැන අප සමඟ බොහෝ විට කතා කොට තිබේ. භාරතීය අත්දැකීම් නොමදව ලත් කුමාර පැවැසුවේ, චෞර සියා යනු භාරතීය ජනතාවගේ ද නොමඳ ආදර ගෞරවයට පත් මහා සංගීතඥයකු බව ය.

අපට භාරතය යනු වර්තමාන භාරතීය දේශපාලනඥයන්ගේ ක්‍රියාකාරිත්වය නොවේ. අපගේ භාරතය යනු ගෞතම බුදුන් වහන්සේ ය, එබිම වරින්වර පහළ වූ මහා කලාකරුවෝ ය, මහා විද්‍යාඥයෝ ය. කොටින් ම කියතොත් අපට භාරතය යනු එබිම උපන්, අසල්වැසි අපට ද දැනෙන ලෙස ජීවත්වූ මහා පුරුෂයෝ ය. මහා ස්ත්‍රීහු ය.

ඇමෙරිකාව විසින් අප මත බලහත්කාරයෙන් පටවන ලද ඊනියා අර්බුදයේ දී භාරතය එනම් ඉන්දියාව ක්‍රියා කළ යුතු ව තිබුණේ මේ ආකාරයෙන් නම් නොවේ. ගැටලු ඇති වූ අතීත අවස්ථාවල දී මැදිහත්කරුගේ කාර්යය ඉටු කළ ඉන්දියාව වර්තමානයේදී පක්ෂග්‍රාහී වීම සංවේගය උපදවයි. සමන් සිත්තරාගේ පහත සඳහන් ප්‍රකාශය ද මේ මොහොතේ අපගේ සිහියට නැෙඟයි.

“මැදිහත්කරුවකුගේ කාර්යය භාරදූර වගකීමක්. ඔහු දෙපසේ ම යහපත පතන්නකු මෙන් ම සියල්ල නිවැරදි ව දකින්නකු ද විය යුතුයි.”

ආචාර්ය ඊ. ඩබ්ලිව්. අදිකාරම් මහතාගේ වචනයෙන් කිවහොත් මැදිහත්කරු බටනළාවකට සම කළ හැකි ය. මේ මොහොතේ ඉන්දියාව මැදිහත්කරුවකු හෝ බටනළාවක් හෝ වූයේ නැත. ආචාර්ය අදිකාරම් පවසන මේ බටනළාව කුමක් ද? ඒ ගැන සිතීමත් වනු වටී. ඔහු අපූර්ව දෘෂ්ටි කෝණයකින් බටනළාව විග්‍රහ කරයි. ඒ විග්‍රහය තුළ ජීවිතය පිළිබඳ සංගීතය ඇත. අදිකාරම් මහතා විසින් ලියන ලද ‘සිතිවිලි’ ග්‍රන්ථ මාලාවේ 56 වැන්න වන ‘ශාරීරික බුද්ධියෙහි’ ‘බටනළාව‘ අන්තර්ගත ය. එම ලිපිය ආරම්භ වන්නේ මෙසේ ය.

“සංගීතය ගැන මම කිසිවක් නොදනිමි. සංගීත භාණ්ඩ ගැන ද මා තුළ දැනුමක් නැත. එහෙත් ඈතින් ඇසෙන බටනළා ශබ්දයට මම ඉතාමත් ම ප්‍රිය කරමි. බටනළා ශබ්දය පරිසරය නිසල කරතියි ද පිරිසුදු කරතියි ද යන හැඟීමක් මා තුළ තිබේ.”

මෙහිදී අදිකාරම් මහතා පවසන්නේ බටනළාව ඇතුළත ඇති හිස් බව ම එහි විශේෂත්වය වන බවයි. ඒ තුළ හොඳ හෝ නරක හෝ කවර ද්‍රව්‍යයක් වුව සිර වී තිබෙන තාක් කල් මිහිරි නාදය පිට නොවන බව කියන ඔහු උසස් සමාජ සේවකයා ද බටනළාවක් මෙන් විය යුතු යැයි පවසයි.

මම ධනවතෙක්මි, උගතෙක්මි ආදී වශයෙන් ජීවිතය නමැති බටනළාව ඇතුළත රත්රන් කැට සිර කොට ගත් තැනැත්තා වෙතින් හෝ මම නූගතෙක්මි, දිළින්දෙක්මි ආදී වශයෙන් ජීවන බටනළාවේ ගල්කැට සිර කොට ගත් තැනැත්තා වෙතින් හෝ සමාජය පිරිසිදු කරවන සංගීතය නිකුත් නොවේ ය යනු අදිකාරම් මහතාගේ අදහසයි.

ඔහු ලෝකය පවිත්‍ර කරවන සුන්දර කරවන නිදහස් සේවා සංගීතය නිකුත් වන්නේ ‘මම’ යන හැඟීමෙන් මිදුණු නිදහස් මනුෂ්‍යයා වෙතින්ය යන්න අවධාරණ කරයි. ‘අහංකාරයෙන්’ වියුක්ත වූ එබඳු මනුෂ්‍යයා ඔහු සම කරන්නේ ගල්කැට හෝ රන් කැට ඇතුළත නොරැඳි බටනළාවකට යි. අදිකාරම් මහතාගේ යථෝක්ත ලිපිය අවසන් වන්නේ පහත සඳහන් ඡේදයෙනි.

“මනුෂ්‍ය සමාජය නමැති පරිසරය පිරිසුදු කරවන පවිත්‍ර සංගීතය නිකුත් වන්නේ පිරිසිදු හිස් බටනළාව වැනි අකිඤ්චන පුද්ගලයාගෙන් ය. සමහර විට අපට නොපෙනෙන, නොදැනෙන ශක්තියක් ඔහුගේ පූර්ණ හිස් බව තුළින් ලෝකය වෙත ගලා යනවා ඇත.”

මෙම ලිපියෙහි ඇති අකාලික අගය සලකා, ආචාර්ය ඊ. ඩබ්ලිව්. අදිකාරම් පදනම විසින් අවස්ථා කිහිපයක දී එය වෙන ම සිතිවිලි පත්‍රිකාවක් ලෙස මුද්‍රණය කොට ජනතාව අතර බෙදා දෙනු ලැබිණ. එම ලිපිය මහාචාර්ය මහින්ද පලිහවඩන මහතා විසින් ඉංග්‍රීසියට පරිවර්තනය කරන ලදුව, එය ද පත්‍රිකාවක් ලෙස සමාජගත කරනු ලැබිණ.

ලෝකය යනු අප්‍රමාණ සුන්දර නාදවලීන්ගෙන් සමන්විත සුවිශාල සංගීත භාණ්ඩයකි. එබඳු මධුර නාදයන්ගෙන් ජීවිතය සුසර කොට ගත හැකි ව තිබියදී මනුෂ්‍යයයන් වන අප විසින් වැඩි වශයෙන් කරනු ලබන්නේ අමධුර හඬවල ජීවිතය විවිර කිරීම ය. සංස්කෘත කවියා පැවසුවේ ද නාදයෙන් තොර ගීතයක් නොමැති බව ය. නාදයෙන් තොර ස්වර ද නොමැති බව ය. නාදයෙන් තොර නෘත්‍යයන් ද නොමැති බව ය. එහෙයින් මුළු ලොවම නාදාත්මක බව ය.“න නාදේන විනා ගීතං

න නාදේන විනා ස්වරාඞ
නාදේන විනා නෘත්‍යං
තස්මාන්නාදාත්මකං ජගත්”

නාදාත්මක ලෝකයේ ඇති මේ සුන්දර අර්ථය උපරිමාකාරයෙන් ග්‍රහණය කොට ගැනීමට සමත් වන්නේ ලොව කීයෙන් කී දෙනා ද? ආචාර්ය ඊ.ඩබ්ලිව්. අදිකාරම් යනු ඒ සුන්දර අර්ථය කිසිදා සංගීත භාණ්ඩයකින් නොව සිය ජීවිතයෙන් ම ප්‍රකාශයට පත් කළ අපේ යුගයේ ජීවත් වූ උත්තම පුරුෂයෙකි. සිය ජීවිතය සුසර කොට ගත් ඔහු සිය කායික මරණය සිදුවන තෙක් වෑයම් කෙළේ අපමණ ජීවිත සුසර කිරීමට ය.

ආචාර්ය ඊ.ඩබ්ලිව්. අදිකාරම් පදනමේ ගරු සභාපති ලෙසත් ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිෂ්ණ මූර්ති මධ්‍යස්ථානයේ ගරු ලේකම් ලෙසත් කටයුතු කරන, අදිකාරම්තුමන්ගේ සමීප සදාශ්‍රය ද නොමැඳ ව ලැබීමට භාග්‍යවත් වූ අප කලණ මිතුරු රවින්ද්‍ර පලිහවඩන සහෘදයා වරෙක කළ ප්‍රකාශයක් මේ මොහොතේ අපගේ සිහියට නැඟෙයි. මෙය අදිකාරම් මහතා සිය කායික අභාවය සිදු කිරීමට දින කිහිපයකට කලින් රවින්ද්‍ර සහෘදයා අමතා ප්‍රකාශ කරන ලද්දකි. මෙවර “සිත්තර සිත්තම්” අවසන් වන්නේ ඒ ප්‍රකාශයෙනි.

“පවිත්‍ර සේව සංගීතය මේ ලෝකයේ - පරිසරයේ තිබෙනවා. මගේ ජීවිත කාලය පුරා මා වෑයම් කෙළේ ඒ පවිත්‍ර සංගීතය නිකුත් කළ හැකි බටනළාවක් වීමට යි.”

මහාචාර්ය - සමන් චන්ද්‍ර රණසිංහ

Comments

Post new comment

The content of this field is kept private and will not be shown publicly.